In de UBA Beelddatabank worden digitale afbeeldingen met hun beschrijvingen beschikbaar gesteld. Er kan in specifieke collecties gezocht worden (bijvoorbeeld de collectie portretten van het Universiteitsmuseum) of in meerdere collecties tegelijkertijd. Bij het zoeken kan gekozen worden om in alle velden te zoeken of de zoekactie te limiteren tot bepaalde velden zoals auteur of titel.

Het zoekresultaat wordt naar keuze getoond als thumbnails, in een lijst met beschrijvingen of in een scherm met zowel thumbnails als beschrijvingen. Door op een item te klikken in het zoekresultaat verkrijgt men de volledige beschrijving en een afbeelding in klein formaat van het object of werk. In de volledige beschrijving worden de woorden waarop gezocht is benadrukt. In een beperkt aantal gevallen wordt geen afbeelding getoond, omdat de betreffende rechten niet verworven zijn.

Op de afbeelding kan men inzoomen door een zoomfactor te kiezen en daarna op het gewenste detail in de afbeelding te klikken. Daarnaast is het mogelijk om de afmetingen van de getoonde afbeelding op het scherm te vergroten naar verschillende formaten.

Men kan vanuit de volledige beschrijving een nieuwe zoekactie opstarten door te klikken op de gekleurde woorden in de velden. Door bijvoorbeeld bij vakgebied op wijsbegeerte te klikken wordt een lijst verkregen van alle beschrijvingen waarbij het woord wijsbegeerte in vakgebied voorkomt. Tevens kan bij sommige beschrijvingen een link gevolgd worden naar meer uitgebreidere thematische of andere informatie.

Ontwikkeling Beelddatabank

Bij de ontwikkeling van de beelddatabank is gebruik gemaakt van infrastructuur, methoden en tools die de Universiteitsbibliotheek van Amsterdam standaard gebruikt voor tekstuele bestanden, waaronder SGML/XML, Dublin Core metadata en een SGML/XML search engine. Deze search engine, welke zeer snel tekstuele informatie kan doorzoeken vormt het hart van de beelddatabank. De grote kracht van deze zoekmachine ligt in het feit dat bij het zoeken onderscheid kan worden gemaakt op de elementen en/of attributen van SGML/XML.

SGML/XML is gericht op het benoemen van inhoudelijke elementen in een tekst door middel van markering door labels of 'tags'. Zo kan de auteur in een tekst als volgt gemarkeerd worden: <auteur> Jan Jansen </auteur>. De zoekmachine kan, als de gebruiker dit aangeeft, het zoekresultaat limiteren tot de auteurs.

De zoekmachine is verworven bij de University of Michigan. De Universiteitsbibliotheek van Amsterdam neemt deel aan de University of Michigan Digital Library eXtension Service (DLXS). Door dit lidmaatschap wordt naast de zoekmachine ook middleware verkregen die de communicatie met de zoekmachine en de Webinterface verzorgt. Per klasse digitale gegevens of documenten wordt specifieke middleware geleverd. Voor de beelddatabank wordt gebruik gemaakt van de 'Image Class'.

Conversie naar SGML
De meeste beschrijvingen van de objecten of werken staan in het bibliotheeksysteem van PICA, dat bij de UB gebruikt wordt voor het catalogiseren van collecties. Deze beschrijvingen zijn uit dit systeem gehaald en geconverteerd naar een SGML formaat volgens de 'Image Class'. Het zo verkregen SGML bestand wordt gevalideerd en op de server geplaatst, waar ook de zoekmachine en middleware staat. Voor het tegelijkertijd zoeken in meerdere collecties is in het SGML bestand een metadata laag aanwezig die gebaseerd is op de 15 Dublin Core elementen.

Beschrijvingen uit andere databasemanagementsysteem kunnen op eenzelfde wijze omgezet worden naar SGML. Het proces van de conversie is zo opgezet dat het in principe voor iedere collectie met afbeeldingen op relatief eenvoudige technische wijze plaats kan vinden.

Digitaliseren van de afbeeldingen
Van elke object of werk is een master of archiefbeeld gemaakt. De masters zijn op hoge resolutie gescand en ongecomprimeerd opgeslagen in TIFF formaat. Van de master zijn weer afgeleiden gemaakt in het MrSID formaat voor presentatie in de beelddatabank en thumbnails in JPEG voor het snel tonen van het zoekresultaat.

De MrSID bestanden zijn gemaakt met behulp van compressiesoftware van LizardTech. Deze compressiesoftware integreert verschillende resoluties van een digitaal beeld in één enkel bestand, waardoor Internetgebruikers steeds verder kunnen inzoomen en meer en meer detail te zien krijgen. De TIFF bestanden zijn gecomprimeerd tot 20:1 zonder dat verlies van informatie door het menselijk oog merkbaar is. Nadat het scannen is afgerond, zijn de MrSID bestanden en de thumbnails geplaatst op de server voor de Web interface. De TIFF bestanden worden als archief op CD-Rom opgeslagen.

Meer informatie kunt u vinden bij het Digitaal Productiecentrum.