Inventaris van de collectie
Stichting Gastronomische Bibliotheek 1854-2009

In de op 17 augustus 1993 opgerichte Gastronomische Bibliotheek zijn twee particuliere bibliotheken ondergebracht: die van Johannes van Dam enerzijds en die van Joop Witteveen en Bart Cuperus anderzijds. Johannes van Dam (1946) publiceert over gastronomische onderwerpen onder meer in Het Parool. Hij is de auteur van Dedikkevandam. Van aardappel tot zwezerik (2005), waarin hij zijn kennis op het gebied van de gastronomie bundelde. Johannes van Dam vulde zijn collectie kookboeken aan met boeken uit zijn kookboekenwinkel die hij in 1989 van de hand deed. Sindsdien heeft hij zijn collectie enorm uitgebreid. Hij beschouwt zijn collectie vooral als een werkbibliotheek die hij gebruikt om de meest uiteenlopende vragen over voeding te beantwoorden. Zijn werkbibliotheek omvat circa 60.000 items (inclusief brochures en folders).

Culinair historicus Joop Witteveen (1928) en Bart Cuperus (1929) stelden de Bibliotheca gastronomica (1998) samen, de grote bibliografie over eten en drinken in Nederland en België. Zij begonnen eind jaren 1950 met het aanleggen van een verzameling kookboeken en boeken over eten en drinken. Witteveen verzamelt vooral uit (boek)historische interesse. Hij schreef daarover artikelen voor het tijdschrift Petits propos culinaires en voor het boekhistorische tijdschrift Quaerendo. De bibliotheek van Witteveen en Cuperus omvat meer dan 5000 items.

Op 15 juni 2006 werd een overeenkomst getekend door de Bibliotheek van de Universiteit van Amsterdam en de Stichting Gastronomische Bibliotheek. Hierin verbindt de Universiteitsbibliotheek zich de bibliotheek van de Stichting te beheren, wanneer die op termijn in zijn geheel zal zijn ondergebracht bij de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam. De bibliotheek blijft vooralsnog grotendeels gevestigd op de twee huidige locaties. Vanaf 2006 zijn circa 2000 items uit de collectie overgebracht naar de Bijzondere Collecties.

Selectie geschiedt door de bruikleengevers.

Jaarlijks kunnen delen van de collectie worden overgebracht. Dit geschiedt op initiatief van de verzamelaars. De gehele Gastronomische Bibliotheek zal uiterlijk een jaar na het overlijden van de laatste van de drie oorspronkelijke oprichters in beheer worden overgedragen aan de Bijzondere Collecties.

De Gastronomische Bibliotheek bevat informatiedragers en voorwerpen over de geschiedenis van de voeding in de ruimste zin van het woord. Tot nu toe zijn uit de collectie van Johannes van Dam boeken over drank overgebracht en uit de collectie van Joop Witteveen en Bart Cuperus boeken over diverse gastronomische onderwerpen zoals etiquette, kooktechnieken, huishoudkunde, voedingsleer en Nederlandse algemene kookboeken van onder meer Martine Wittop Koning en R. Lotgering-Hillebrand, enkele algemene Franse, Duitse en Engelse kookboeken en vegetarische kookboeken.

De collectie is van betekenis voor de bestudering van (de geschiedenis van) de voeding.

De collectie is itemsgewijs ontsloten in de Catalogus van de Universiteit van Amsterdam. Aan de beschrijvingen is de collectieaanduiding 'Collectie Stichting Gastronomische Bibliotheek' toegevoegd.

Openbaarheidsbeperkingen

Voor raadpleging is een bezoekerspas van de Universiteitsbibliotheek Amsterdam vereist.

Beperkingen aan het gebruik

Bij raadpleging is het Reglement voor de gebruikers van de Bibliotheek van de Universiteit van Amsterdam van toepassing. Reproductie en reproductierechtvergoedingen conform de Tarieven en Diensten Universiteit van Amsterdam. Schriftelijke aanvragen voor bruiklenen kunnen worden ingediend bij de directeur van UvA-Erfgoed.

Citeerinstructie

Bij verantwoording van het gebruik dient de collectie als geheel, of het afzonderlijke item ten minste eenmaal volledig en zonder afkortingen te worden vermeld. Daarna kan worden volstaan met een verkorte aanduiding.

1. collectie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, Gastronomische Bibliotheek
2. afzonderlijke items: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, signatuur

Aanvraaginstructie

Het materiaal kan worden aangevraagd via de Catalogus van de Universiteit van Amsterdam.

Andere toegang

Catalogus van de Universiteit van Amsterdam.

De Gastronomische Bibliotheek maakt deel uit van de omvangrijke collectie Geschiedenis van de Voeding bij de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam.

Een belangrijk deel van de Gastronomische Bibliotheek is nog niet aan de Bijzondere Collecties overgedragen. Voor inlichtingen over het deel van de Gastronomische Bibliotheek dat nog bij de Stichting berust, kunt u contact opnemen met de balie van de Onderzoekzaal van de Bijzondere Collecties.

Publicaties

1. André L. Simon. Bibliotheca gastronomica. A catalogue of books and documents on gastronomy. The production, taxation, distribution and consumption of food and drink, their use and abuse in all times and among all peoples. London, 1953.
2. Georges Vicaire. Bibliographie gastronomique. A bibliography of books appertaining to food and drink and related subjects, from the beginning of printing to 1890 = Une bibliographie de la gastronomie et des sujets rélatifs depuis le commencement de l'imprimerie à 1890. 2nd ed. London, 1954.

Literatuur

1. Johannes van Dam, Joop Witteveen. Koks & keukenmeiden. Amsterdamse kookboeken uit de Gastronomische Bibliotheek en de Bibliotheek van de Universiteit van Amsterdam. Amsterdam, 2006.
2. Joop Witteveen en Bart Cuperus. Bibliotheca gastronomica. Eten en drinken in Nederland en België, 1474-1960. Amsterdam, 1998.

Onderwerpen

• Kookkunst
• Dranken
• Voeding
• Eetcultuur
• Gastronomie
• Menukunde
• Voedingsleer
• Horeca

Personen

• Dam, Johannes van (1946-)
• Witteveen, Joop (1928-)
• Cuperus, Bart (1929-)

Corporaties

• Stichting Gastronomische Bibliotheek

Genre/vorm

• recepten (gerechten)
• geschiedenis (documentsoort)

Nederlandse Basisclassificatie

• 49.25 eetwaren naar bereiding
• 49.27 dranken (huishoudkunde)
• 73.25 voedsel(bereiding) (culturele antropologie)